Elektronische registratie van gewasbescherming vanaf 2027
Vanaf 1 januari 2027 moet het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen elektronisch worden geregistreerd. Wat de EU-regels vragen en wat in Nederland geldt.
De belangrijkste punten
- Europese basis: artikel 67 van Verordening (EG) nr. 1107/2009, uitgewerkt in Uitvoeringsverordening (EU) 2023/564.
- Uitstel: Uitvoeringsverordening (EU) 2025/2203 van 31 oktober 2025 staat lidstaten toe om voor toepassingen vóór 1 januari 2027 nog geen elektronisch formaat te eisen.
- Nederland: volgens de Nederlandse Fruittelers Organisatie (NFO) is registratie vanaf 1 januari 2027 elektronisch verplicht en accepteert de NVWA dan geen papieren registratie meer.
- Inhoud: wat, waar, wanneer en hoeveel; bij tijdgebonden voorschriften ook het tijdstip of het BBCH-stadium.
- Geen verplicht overheidsprogramma: volgens de NFO schrijft de overheid geen bepaald hulpmiddel voor.
PhytAI 30 dagen gratis proberen
- Geen betaalgegevens nodig
- Exporteer al je gegevens op elk moment als CSV, JSON en Shapefile
- vanaf € 59,00 per jaar
Wie beroepsmatig gewasbeschermingsmiddelen gebruikt, moet dat al lang registreren. Nieuw is de vorm: vanaf 1 januari 2027 moet de registratie in de hele Europese Unie elektronisch en machineleesbaar zijn. Dit artikel zet op een rij wat de Europese regels vragen, wat daarover voor Nederland bekend is en hoe bedrijven zich kunnen voorbereiden.
Wat de Europese regels vragen
Uitvoeringsverordening (EU) 2023/564 legt vast welke gegevens een registratie van gewasbeschermingsmiddelen moet bevatten en dat die registratie in een elektronisch, machineleesbaar formaat wordt bijgehouden. Machineleesbaar betekent dat de gegevens gestructureerd zijn, zodat een computerprogramma ze zonder overtypen kan verwerken, bijvoorbeeld een tabel met vaste kolommen. Omdat veel lidstaten meer tijd nodig hadden, maakte Uitvoeringsverordening (EU) 2025/2203 het mogelijk om het elektronische formaat pas vanaf 2027 te verplichten. Vanaf dan geldt het in alle lidstaten.
Wat in Nederland geldt
Volgens de NFO (bericht van 14 oktober 2025) moet in Nederland vanaf 1 januari 2027 elektronisch worden vastgelegd wat er is gebruikt, waar, wanneer en hoeveel. Waar voorschriften aan een tijdstip of een ontwikkelingsstadium gebonden zijn, hoort ook het tijdstip of het BBCH-stadium erbij. De NVWA controleert de registratie en accepteert vanaf 2027 geen papier meer. Een verplicht overheidsprogramma is er volgens de NFO niet; bedrijven kunnen dus hun eigen software of een ander geschikt hulpmiddel gebruiken.
Controleer de actuele uitleg van de NVWA en uw brancheorganisatie. Nationale details, zoals extra velden of een voorgeschreven exportformaat, kunnen nog worden aangevuld.
Welke gegevens horen in de registratie?
De Europese uitvoeringsverordening en de nationale uitleg noemen onder meer:
- de naam van het middel en het toelatingsnummer
- de gebruikte hoeveelheid
- het perceel of de ruimte waar het middel is toegepast, met de behandelde oppervlakte
- het gewas
- de datum, en bij tijdgebonden voorschriften het tijdstip of het BBCH-stadium
- de persoon die het middel heeft toegepast
Toelatingsnummers en gebruiksvoorschriften staan in de databank van het Ctgb. Het Ctgb stelt een overzicht van toegelaten middelen ook als open data beschikbaar.
Voorbereiden in vijf stappen
- Percelen vastleggen: gebruik de percelen uit de Basisregistratie Gewaspercelen (BRP) of uw eigen perceelsindeling met ligging en oppervlakte.
- Middelenlijst opbouwen: noteer de middelen die u gebruikt met toelatingsnummer uit de Ctgb-databank.
- Personen en licenties: houd bij wie spuit en of de spuitlicentie geldig is. Een spuitlicentie geldt volgens Bureau Erkenningen vijf jaar en wordt verlengd met bijeenkomsten.
- Hulpmiddel kiezen: een teeltregistratieprogramma of een gestructureerde tabel. Test of u de registratie als bestand kunt exporteren.
- Oefenen vóór 2027: registreer de komende maanden al elektronisch, zodat de werkwijze in het nieuwe seizoen vanzelf gaat.
Spuitapparatuur en keuring
Naast de registratie horen ook de spuitlicentie en de keuring van de spuitapparatuur bij een controle. Volgens SKL worden veldspuiten door erkende bedrijven gekeurd, wettelijk ten minste eens in de drie jaar; voor bepaalde apparatuur gelden andere termijnen. Bewaar het keuringsbewijs bij de apparatuur en in uw administratie.
Wat PhytAI biedt – en wat nog niet
PhytAI registreert toepassingen met de gegevens die de Europese uitvoeringsverordening vraagt en exporteert ze machineleesbaar als CSV en JSON. Het team werkt op telefoon en computer, met rollen en taken. De automatische controles tegen een middelenregister zijn nu gebouwd voor het Duitse register van het BVL; een koppeling met de Ctgb-databank is gepland, maar nog niet beschikbaar. Voor Nederlandse percelen kunt u perceelsgrenzen importeren als shapefile of GeoJSON. De eerste 30 dagen zijn gratis.
Veelgestelde vragen
Mag ik tot eind 2026 nog op papier registreren? Volgens de NFO wel: het elektronische formaat is verplicht vanaf 1 januari 2027.
Is een Excel-bestand genoeg? Een gestructureerde tabel met vaste kolommen die alle verplichte gegevens bevat, is machineleesbaar. Let erop dat u het bestand kunt exporteren en bewaren.
Moet ik de gegevens naar de overheid sturen? Volgens de NFO controleert de NVWA de registratie; een automatische aanlevering is niet beschreven.
Bronnen
- EUR-Lex: Uitvoeringsverordening (EU) 2025/2203 en Uitvoeringsverordening (EU) 2023/564, geraadpleegd 13-09-2026
- Nederlandse Fruittelers Organisatie: Verplichte elektronische registratie gewasbeschermingsmiddelen, 14-10-2025, geraadpleegd 13-09-2026
- Ctgb: Overzicht toegelaten middelen in de Bestrijdingsmiddelendatabank, geraadpleegd 13-09-2026
- Bureau Erkenningen: Uitvoeren gewasbescherming, geraadpleegd 13-09-2026
- SKL: Keuring veldspuiten, geraadpleegd 13-09-2026
- PDOK: Basisregistratie Gewaspercelen (BRP), geraadpleegd 13-09-2026
Dit artikel geeft de stand op de vermelde datum weer volgens de genoemde bronnen en is geen juridisch advies. Doorslaggevend zijn wetten, toelatingen, besluiten en de informatie van de bevoegde autoriteiten.